Partaidetzazko aurrekontuak demokrazia parte-hartzailearen mekanismo bat dira, herritarrei udal aurrekontuaren zati baten banaketan eragiteko edo erabakitzeko aukera ematen diena. Prozesu horrek gardentasuna, erantzukizuna eta gizarteratzea sustatzen ditu, eta komunitateari aukera ematen dio zuzeneko inguruneari eragiten dioten erabakietan ahotsa izateko. Ondoren, hasierako informazioa eta partaidetzako aurrekontuen prozesu baten ohiko faseak azaltzen dira:

Zer dira partaidetzako aurrekontuak?

Aurrekontu parte-hartzaileak kudeaketa publikoko tresna bat dira, eta tokiko, eskualdeko edo nazioko gobernu baten aurrekontuaren zati baten xedeari buruzko erabaki-prozesuan sartzen dituzte herritarrak. Prozesu horren bidez, herritarrek proposamenak aurkeztu, eztabaidatu eta gastu publikoa lehenetsi dezakete interes komunitarioko eremuetan. Mekanismo horrek gardentasun, eraginkortasun eta ekitate handiagoa sustatzen du baliabide publikoen esleipenean.

Partaidetzako aurrekontuen faseak

Partaidetzako aurrekontuen prozesua aldatu egin daiteke, erakundearen eta ezartzen den testuinguruaren arabera, baina, oro har, fase hauek izaten ditu:

1. Prestaketa eta diseinua:
- Helburua: partaidetzako aurrekontuaren prozesuaren helburuak, irismena eta eskura dauden baliabideak definitzea.
- Jarduerak: lantaldeak antolatzea, jardueren egutegia egitea eta prozesuaren arauak definitzea.

2. Dibulgazioa eta trebakuntza:
- Helburua: herritarrei prozesuaren berri ematea eta prozesuan eraginkortasunez parte hartzeko gaitzea.
- Jarduerak: Proposamenak aurkezteko eta prozesuan parte hartzeko komunikazio-kanpainak, informazio-tailerrak eta trebakuntza-saioak egitea.

3. Proposamenak egitea:
- Helburua: herritarren proiektuen proposamenak jasotzea.
- Jarduerak: foroak, bilera komunitarioak eta on line plataformak antolatzea, herritarrek beren proposamenak aurkeztu eta eztabaidatzeko.

4. Azterketa eta bideragarritasuna:
- Helburua: Herritarrek aurkeztutako proposamenak ebaluatzea, bideragarritasun teknikoa, legala eta finantzarioa zehazteko.
- Jarduerak: teknikariek eta adituek proposamenak berrikustea. Bozketa egiteko proposamen bideragarriak hautatu dira.

5. Bozketa:
- Helburua: lehentasuna duten proposamenen aldeko botoa ematea herritarrei.
- Jarduerak: bozketa antolatzea, bertaratuta, postaz edo digitalean, herritarrek proposamen finalisten artean aukera dezaten.

6. Inplementazioa:
- Helburua: komunitateak hautatutako proiektuak gauzatzea.
- Jarduerak: beharrezko baliabideak esleitzea eta proiektuak gauzatzea. Betearazpenaren jarraipena eta ebaluazioa ezarri da.

7. Ebaluazioa eta kontu-ematea:
- Helburua: prozesua eta ezarritako proiektuak ebaluatzea eta herritarrei kontuak ematea.
- Jarduerak: Proiektuen emaitzei eta eraginari buruzko ebaluazioak egitea. Herritarrei baliabideen erabileraren eta lortutako lorpenen berri ematea.